Tijdens Whataboutery 02 gaat FDFA in gesprek met Arnhemse ontwerpers Zyanya Keizer, Yousra Razine Mahrah, Mehdi Mashayekhi en Lisa Konno die onderdeel zijn van de binnenstadsexpo.

Zyanya Keizer
Eerbetoon aan Mexicaans vakmanschap
Koninklijke Academie voor Schone Kunsten (Mode), Antwerpen, modeontwerper
FDFA 2024 in binnenstad Arnhem: fotoexpositie
titel: Binhe (Zapotec voor ‘zaad’)

“Mijn werk verbindt mode met kunst. Tijdens FDFA 2024 toon ik foto’s van mijn project in Mexico, waar ik ben opgegroeid en tot mijn negentiende heb gewoond. Het is een eerbetoon aan de noeste arbeid van Mexicaanse ambachtslieden. Tijdens mijn studie in Antwerpen kwam ik erachter dat mijn liefde voor
detaillering in stoffen en materialen, waar ik in Mexico mee opgroeide, hier niet altijd begrepen werd. Het productieproces is erg arbeidsintensief, maar dat zie je er vaak niet aan af.”

Verhalen vertellen
“Ik houd van verhalen vertellen. Mijn kledingontwerpen zijn gemaakt van kleine onderdelen van Mexicaanse handenarbeid: kralen of de stof waar hangmatten van gemaakt worden. Zij vertellen de levensverhalen van de makers in Mexico.

Zelf houd ik van de combinatie van handwerk en experimenteren. Zo creëer ik mode die soms heel sculpturaal is, maar toch beweging mogelijk maakt. Als je iets met je handen maakt, ben je meer verbonden met wat je doet. Ik wil mensen bewust maken van de tijd en aandacht die het kost om een vaas, kleed, hangmat of servies te produceren. En dat het relatief weinig oplevert, terwijl het voor veel mensen hun broodwinning is. Hopelijk verbind ik zo de maker en de gebruiker meer met elkaar.”

Ontwerp van Zyanya Keizer

Yousra Razine Mahrah
Steeds meer in balans
Yousra Razine Mahrah, modeontwerper
Mode Maatkleding, ROC Hilversum (2018)
Mens Wear and Tailoring, ROC Hilversum (2019)
ArtEZ, Fashion Design (2023)
FDFA 2024 in binnenstad Arnhem: foto-installatie
Titel: Ikfha (‘To be concealed’ in het Fosha – Arabisch)

“Mijn eerste collectie ging met name over mijn persoonlijke worsteling met het opgroeien in een praktiserend islamitisch gezin. Tijdens het ontwerpproces probeerde ik de grenzen tussen deze werelden te vinden, ermee te spelen en ze te laten samenkomen.

Inmiddels heb ik die twee versies van mezelf — de vrije Yousra, die make-up draagt en zich vrijer gedraagt, en de meer bedekte, bescheiden Yousra — veel meer leren omarmen. Ik ben mijn geloof meer gaan praktiseren en dat heeft voor meer harmonie gezorgd. Sinds vorig jaar bid ik weer. Dat maakt dat ik me nu precies in het midden van die twee werelden bevind. En dat zie je terug in mijn tweede
collectie. Die is in september te zien tijdens de Amsterdam Fashion Week.”

Spannende combinaties
“Ook in materiaalgebruik zoek ik het spanningsveld op. Dat zorgt wel eens voor technische uitdagingen of onmogelijke combinaties. Dus bijvoorbeeld het gebruik van transparante stoffen, die tegelijkertijd de huid bedekken. Of metaal met daar overheen kanten stof. Net als in mijn eigen leven is het soms schakelen; het gaat niet altijd vanzelf. Maar het levert altijd spannende combinaties op. De balans ligt in het midden en dat geeft meer rust.”

Ontwerp van Yousra Razine Mahrah

Mehdi Mashayekhi
Hout als metafoor voor huiselijkheid
BA design & vormgeving (2018), ArtEZ University of the Arts, ontwerper
BA applied chemistry (2011), Tehran, Iran
FDFA 2024 in binnenstad Arnhem: foto’s en filmbeelden van houten
kledingcollectie
titel: CHOUB (Farsi voor huis)

“Twaalf jaar geleden kwam ik voor mijn toenmalige liefde van Iran naar Nederland. Zo’n immigratie is best een grote stap; je moet jezelf als het ware opnieuw uitvinden. Nieuw land, andere cultuur, andere normen en waarden. Ook ben ik toen gaan studeren bij ArtEZ, richting textieldesign/ textielontwerpen en fashion. Iets heel anders, want in Teheran studeerde ik toegepaste scheikunde. In mijn examenjaar heb ik daar voor mijn eindproject een studie gedaan naar de chemie van hout. Hout herinnert mij aan ons huis
in Teheran, waar de hele woonkamer bekleed was met houtfineer. Alles gebeurde in die woonkamer: eten, samen zitten, praten, tv kijken. Voor mij staat hout nog steeds voor huiselijk, veilig, thuis.”

Multiplex
“Ik heb een fascinatie voor materialen, high technology en vakmanschap. Dat
zie je terug in mijn ontwerpen. In mijn collectie houten kledingstukken komt
alles samen. Het ontwerpen doe ik met SolidWorks, een programma voor het
modelleren van 3D-tekeningen. Uit 5 millimeter dun multiplex heb ik met een
lasermachine de patroononderdelen uitgesneden.
Je zou dat bewerkte hout kunnen zien als een metafoor voor een migrant die
zich moet aanpassen aan een nieuwe maatschappij, terwijl de kern hetzelfde
blijft. Ook dat is een lastig proces met veel experimenteren, trial and error.
Maar als je moeite doet, kun je iets heel moois creëren.”

Tip:
Mehdi’s werk is nog t/m 17 augustus te zien tijdens de ‘Amstelveen Triënnale’
in het Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen.

Ontwerp van Mehdi Mashayekhi

Lisa Konno
Tegenstrijdige schoonheidsidealen van Nederland en Japan
Fashion Design, ArtEZ Arnhem (2014), kunstenaar en ontwerper
FDFA 2024 in binnenstad Arnhem: foto-expositie van objecten
titel: The Porcelain Body

“In mijn project The Porcelain Body combineer ik textiel met porselein, als resultaat van een residentie in Arita (Japan). Arita staat al meer dan 400 jaar bekend om haar porseleinambacht. Vanuit Arita werd heel veel porselein geëxporteerd naar Nederland en andere Europese landen. Om dat ambacht levend te houden nodigen ze elk jaar kunstenaars uit die niet per se met porselein werken, maar dat wel zouden willen, voor een interdisciplinair project.”

Spannend materiaalexperiment
“In Arita heb ik voor het eerst porselein gemaakt. Dat was een spannend materiaalexperiment, waarin ik de eigenschappen van textiel en porselein omdraai. Ik heb geprobeerd porselein als textiel te behandelen door het op een natuurlijke manier te laten bewegen. En textiel juist te verharden, zodat het veel steviger wordt.

Zelf heb ik zowel Nederlandse als Japanse roots. Ik wilde mode en objecten maken die gaan over de tegenstrijdige schoonheidsidealen in Nederland en in Japan. Vandaar dat veel van de objecten elementen hebben van Nederlandse klederdracht, maar ook kimono-elementen en Japanse knopen die je in tempels ziet. Zo wil ik laten zien hoe onze ideeën over schoonheid onderhevig zijn aan tijd en cultuur.”

Tip:
Lisa Konno – The Porcelain Body is nog t/m 16 juni te zien in Museum JAN,
Amstelveen

[alle interviews: Nicole Beaujean | N.B tekst & advies]

Ontwerp van Lisa Konno